Home » News » Circulaire economie en toegankelijkheid

Circulaire economie en toegankelijkheid

foto: Marc Detiffe
[+] foto: Marc Detiffe

[+] Hendrik Consciencegebouw - Foto Marc Detiffe

[+] De Brussels Noordwijk wordt momenteel grondig vernieuwd.Grote projecten krijgen stilaan een concrete vorm. De Vlaamse overeiden zullen uit kantoorgebouwen vertrekken, waaronder de Noord Building eind dit jaar. Begin 2018 zal eigenaar Befimmo dit gebouw slopen en er het futuristische complex Quatuor met vier kantoortorens bouwen, die samen goed zullen zijn voor 60.000 m². Rendering courtesy of Befimmo, Jaspers-Eyers Architects

Op het ogenblik dat het gloednieuwe Herman Teirlinckgebouw en ingrijpend gerenoveerde Hendrik Consciencegebouw nog niet volledig zijn ingehuisd, kijkt Het Facilitair Bedrijf van de Vlaamse overheid al reikhalzend uit naar een volgend megaproject, een derde gebouw in de Brusselse Noordwijk, dat in 2023 in gebruik moet zijn.
In 2023 loopt het huurcontract van het Arenberggebouw af en een jaar later dat van het Ellipsgebouw. Bovendien is het Ferrarisgebouw, eigendom van de Vlaamse overheid, toe aan een grondige renovatie. Bijgevolg moet er een nieuwe thuis gevonden worden voor de betrokken ambtenaren.
Het Facilitair Bedrijf heeft gekozen voor een concentratie van de ambtenaren in de Noordwijk en dat in drie grote gebouwen. Zo dient het nieuwe kantoorproject dat in 2023 voltooid moet zijn gelegen te zijn op maximaal 1.000 meter radius vanaf het rondpunt op de kruising tussen de Koning Albert II-laan en de Simon Bolivarlaan.
Sabrina Prieus, ir.-arch., Teamhoofd Vastgoedbeleid, Afdeling Vastgoed van Het Facilitair Bedrijf: “Bij het in de markt zetten van een nieuw huisvestingsproject hanteren we het duurzaamheidsinstrument GRO, aangevuld met de eisen volgens het Toegankelijkheidslabel A++ en specifieke eisen voor het gebouw”.
‘GRO’* is de vervanger en meest actuele versie van de ‘Handleiding Waardering van Kantoorgebouwen’ die lange tijd als referentie gold, ook buiten de Vlaamse overheid. ‘GRO’ dankt zijn naam aan de Noorse Gro Harlem Brundtland, die voorzitster was van de VN-commissie ‘World Commission on Environment and Development’ en in 1987 het Brundtland-rapport ‘Our common future’ publiceerde. Het rapport zet de belangrijkste concepten van duurzame ontwikkeling uiteen. Sabrina Prieus: “GRO kan als handleiding voortdurend evolueren, daar waar vroeger slechts tweejaarlijks een update werd gepubliceerd”.

Een hele weg te gaan
Bij het uitschrijven van bestekken is het de bedoeling om vanuit de Vlaamse overheid maximaal de principes van circulaire economie na te streven, ook bij de raamcontracten, leert ons Sabrina Prieus. Facility management zal zich moeten aanpassen aan die transitie naar circulaire economie. Nieuw hierbij is dat de aangestelde teams over de afdelingen heen werken.
Er loopt een studieopdracht voor de transitie naar circulaire economie voor Het Facilitair Bedrijf en er wordt een beroep gedaan op externe expertise voor het intern begeleiden en voorbereiden – vb. hoe eisen stellen in lastenboeken - evenals de opvolging van het verloop van het project. Het Facilitair Bedrijf wil uitgroeien tot een kenniscentrum inzake circulaire economie voor andere overheden.
Sabrina Prieus: “In Nederland wordt de discussie aangedurfd om de taxatie aan te passen wegens de restwaarde, die een grote invloed heeft op de TCO en lifecycle analysis. In opdracht van OVAM werd een meetmethode** ontwikkeld. Deze wordt – samen met de drie gewesten - vertaald naar een tool voor het berekenen van de milieu impact”.
Wie inschrijft voor het project krijgt het toepassen van BIM opgelegd. Het model is opgebouwd uit objecten waaraan informatie gekoppeld wordt die ook tijdens de exploitatie van het gebouw kan geraadpleegd worden voor het onderhoud, vervanging, enz. “Gezien de schaalgrootte van het project is dit een stimulans voor bouwbedrijven die willen inschrijven” argumenteert Sabrina Prieus. “Voor hen wordt dit project een uithangbord”.
Vele partijen moeten op één lijn gebracht worden: projectontwikkelaar en aannemers /bouwbedrijven. Het Facilitair Bedrijf verbindt zich tot 18 jaar huurtijd t.o.v. de projectontwikkelaar die voor dit project instapt.

Klaar voor de start
De selectieleidraad voor 'Kantoor 2023' is nu gepubliceerd. Hierin zijn bepalingen opgenomen m.b.t. de financiële garanties die ontwikkelaars moeten bieden, het engagement t.o.v. het naleven van het GRO op een zo hoog mogelijk niveau, het halen van het toegankelijkheidslabel A++, het zoeken naar innovatieve oplossingen om het energieverbruik op alle vlakken zoveel mogelijk te beperken en systemen voor het opwekken van hernieuwbare energie te maximaliseren, met als doel energieneutraliteit te benaderen, de locatie, enz.
Het project gaat uit van minstens 37.000 m² primaire oppervlakte en minstens 67.000 m² bruto bovengrondse oppervlakte. Het moet ruimtelijke meerwaarde bieden en architecturale kwaliteit uitstralen. Hierover zal de Vlaamse Bouwmeester waken.
Sabrina Prieus: “Het Facilitair Bedrijf zal maximaal innovatie stimuleren via de neergeschreven prestatie-eisen voor het gebouw. We willen alle betrokken partijen bij de realisatie uitdagen om het gebouw energieneutraal op te leveren met het oog op kostenefficiënte installaties en exploitatie. Daarnaast onderzoeken we of en in welke mate IoT een meerwaarde kan bieden voor het project”.
“Het project zover mogelijk in de toekomst projecteren is vanzelfsprekend het uitgangspunt” benadrukt Sabrina Prieus. “Gezien de snelle evolutie van bouwmaterialen en technische uitrusting is dat een immense uitdaging. In 2018 moet er ontworpen worden voor ingebruikname in 2023, terwijl de gebruiksduur doorloopt tot 2041!”.
Eduard Codde
19-09-2017


 (*) ‘GRO’ als download beschikbaar via: